ایران در انتظار پاسخ آمریکا به طرح هرمز؛ گزارش‌ها از رد پیشنهاد توسط ترامپ
تهران می‌گوید واشنگتن هنوز به طرح هفت‌روزه‌ای که بازگشایی تنگه هرمز را به توقف درگیری‌های منطقه‌ای و اقداماتی از سوی آمریکا پیوند می‌دهد پاسخ نداده است. وال‌استریت ژورنال به نقل از مقام‌های ناشناس آمریکایی گزارش داده دونالد ترامپ پیشنهاد را رد کرده، اما رویترز می‌گوید نتوانسته این ادعا را مستقلاً تأیید کند.
ایران می‌گوید پیشنهادش درباره تنگه هرمز همچنان در انتظار پاسخ واشنگتن است؛ این در حالی است که یک گزارش رسانه‌ای می‌گوید دونالد ترامپ آن را رد کرده است.
این دو موضوع باید از هم جدا بمانند. تهران جزئیات طرح خود را علناً بیان کرده، اما خبر رد آن از سوی ترامپ به گزارش وال‌استریت ژورنال و منابع ناشناس آمریکایی بازمی‌گردد. رویترز اعلام کرده نتوانسته این بخش از گزارش را به طور مستقل تأیید کند.
برنامه هفت‌روزه ایران چگونه طراحی شده است؟
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، ۲۵ سپتامبر در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک این ابتکار را تشریح کرد. به گفته او، قطر طرح را به آمریکا منتقل کرده است.
تهران بازگشایی تنگه را به چند اقدام پیوند زده است: پایان محاصره دریایی آمریکا علیه بنادر ایران، آزادسازی دارایی‌های مسدودشده، کاهش یا تعلیق محدودیت‌های صادرات نفت، توقف درگیری در جبهه‌های منطقه‌ای از جمله لبنان و بازگشت ایران و آمریکا به مذاکرات.
عنوان «هفت‌روزه» به معنای آغاز شمارش معکوس نیست. عراقچی گفته زمان‌بندی فقط پس از پذیرش آمریکا فعال می‌شود. طبق توضیح او، اقدامات مورد انتظار از واشنگتن در چهار یا پنج روز نخست انجام می‌شود، تنگه در روز ششم باز خواهد شد و گفت‌وگو برای توافق نهایی در روز هفتم آغاز می‌شود.
وال‌استریت ژورنال از رد پیشنهاد خبر داد
روایت وال‌استریت ژورنال از پاسخ آمریکا متفاوت است. این روزنامه به نقل از مقام‌های آمریکایی ناشناس نوشته ترامپ پیشنهاد را رد کرده، زیرا نسبت به اجرای خواسته‌های آمریکا از سوی تهران تردید دارد.
در همان گزارش آمده است که ترامپ به دستیاران خود گفته انتظار دارد بمباران ایران پس از انتخابات میان‌دوره‌ای ۳ نوامبر ۲۰۲۶ از سر گرفته شود.
این عبارت به معنای صدور دستور قطعی برای حمله نیست. گزارش از یک انتظار منسوب به ترامپ سخن می‌گوید و اضافه می‌کند که ابعاد حملات احتمالی روشن نیست و موضع او می‌تواند تغییر کند.
رویترز چه چیزهایی را تأیید کرد؟
رویترز گزارش کرده که ایران واقعاً طرح را از طریق میانجی‌های قطری ارائه کرده و منتظر پاسخ واشنگتن بوده است. یک مقام آمریکایی نیز تماس‌های غیرمستقیم را «مثبت و سازنده» توصیف کرده است.
اما رویترز نتوانسته به طور مستقل تأیید کند که ترامپ طرح را رد کرده است. تا ۲۶ سپتامبر نیز کاخ سفید تأیید یا تکذیب علنی در این باره منتشر نکرده بود.
سخنان علنی ترامپ روایت دیگری داشت
ترامپ در ۹ سپتامبر علناً پیش‌بینی کرد جنگ بلافاصله پس از انتخابات میان‌دوره‌ای پایان می‌یابد و ایران را متهم کرد که برای اثرگذاری بر رأی‌گیری، درگیری را طولانی می‌کند.
این سخنان با روایت تازه یکی نیست. ترامپ در ملأعام از پایان جنگ پس از انتخابات گفت؛ وال‌استریت ژورنال با استناد به منابع ناشناس می‌گوید او در محافل خصوصی احتمال ازسرگیری بمباران پس از انتخابات را مطرح کرده است.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، نیز گفته ترامپ همچنان آماده توافق با ایران است، اما برنامه هسته‌ای تهران و حمایت آن از گروه‌های مسلح را موانع اصلی دانسته است.
تنگه هرمز برای بازار انرژی حیاتی است
بر اساس داده‌های آژانس بین‌المللی انرژی، در سال ۲۰۲۵ روزانه حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت خام و فرآورده‌های نفتی از تنگه هرمز عبور کرده است؛ رقمی نزدیک به یک‌چهارم تجارت دریایی نفت جهان. حدود ۸۰ درصد این حجم به آسیا می‌رفت. تقریباً یک‌پنجم تجارت جهانی گاز طبیعی مایع نیز معمولاً از همین مسیر عبور می‌کند.
مسیرهای خط لوله جایگزین ظرفیت کافی برای جبران کامل تنگه را ندارند و اختلال طولانی می‌تواند پیامدهای جهانی داشته باشد.
لبنان، اسرائیل را نیز وارد معادله می‌کند
شرایط ایران شامل پایان درگیری در جبهه‌های منطقه‌ای از جمله لبنان است. در نتیجه، هر توافق گسترده‌تر میان تهران و واشنگتن می‌تواند بر رویارویی اسرائیل و حزب‌الله نیز اثر بگذارد.
تا زمان پایان تحقیق، واکنش رسمی دولت اسرائیل به این پیشنهاد مشخص یا گزارش رد آن از سوی ترامپ پیدا نشده بود.
شمارش هفت روز هنوز شروع نشده است
زمان‌بندی اعلام‌شده ایران هنوز فعال نشده، زیرا تهران می‌گوید روز نخست تنها پس از پذیرش آمریکا آغاز می‌شود. در ۲۶ سپتامبر نیز ایران همچنان علناً در انتظار پاسخ واشنگتن بود.
بنابراین مرز میان اطلاعات تأییدشده و تأییدنشده روشن است: طرح ایران علنی و مستند است؛ ادعای رد آن از سوی ترامپ و انتظار او برای ازسرگیری بمباران پس از انتخابات، گزارش وال‌استریت ژورنال بر پایه منابع ناشناس است و رویترز آن را مستقلاً تأیید نکرده است.
