پاسخ نتانیاهو به اوباما درباره زمین و حقوق فلسطینیان: یهودا میهن ماست

بنیامین نتانیاهو در ویدئویی انگلیسیزبان در ۱۶ اکتبر ۲۰۲۶ انتقاد باراک اوباما از اسرائیل را رد کرد، بر پیوند یهودیان با یهودا تأکید گذاشت و گفت اسرائیل بقای خود را به خطر نمیاندازد.
اوباما در ۱۳ اکتبر در بلفاست با سوزان مککی، روزنامهنگار، گفتوگو کرد. پیشتر در همان روز، دانشگاه کوئینز بلفاست به رئیسجمهور پیشین آمریکا دکترای افتخاری اعطا کرده بود. مراسم دانشگاه و گفتوگوی عمومی پس از آن دو رویداد جداگانه بودند؛ تمایزی که در برخی روایتهای سفر روشن نماند.
اوباما از آزار یهودیان و مطالبات فلسطینیان گفت
رئیسجمهور پیشین آمریکا سدهها سرکوب، تبعیض و کشتار یهودیان را توصیف کرد و جستوجوی آنان برای پناهگاه را قابل درک دانست. او سپس استدلال کرد که تأسیس اسرائیل و رفتار آن با فلسطینیان را نمیتوان از ازدسترفتن زمین و حقوق سیاسی فلسطینیان جدا کرد.
جروزالم پست از او نقل کرد: «اگر چنین موضعی اتخاذ کنید، برتری اخلاقی را واگذار کردهاید»؛ انتقادی به انکار آینده برای جمعیت دیگر. سخنان او تنها متوجه اسرائیل نبود. او همچنین گفت فلسطینیان نمیتوانند با خشونت بیشتر بر اسرائیلیها غلبه کنند و باید راه دیگری بیابند.
نکته جمعیتی اصلی او این بود که هیچیک از دو ملت ناپدید نخواهد شد. اشاره او به هفت میلیون فلسطینی بخشی از این استدلال بود، نه انتشار آمار جمعیتی تازه. او امنیت پایدار را به پذیرش حضور و حقوق هر دو ملت پیوند داد.
نتانیاهو پاسخ خود را بر تاریخ یهودیان بنا کرد
نخستوزیر با یک استدلال تاریخی پاسخ داد: یهودیان به میهن نیاکان خود بازگشتهاند، نه اینکه بهعنوان بیگانگانی بدون پیوند با آن وارد شده باشند. او در ویدئو، به نقل از تایمز آو اسرائیل، گفت: «ملت یهود در سرزمین نیاکان ما اشغالگر خارجی نیست.»
نتانیاهو یهودا را بخشی از آن میهن دانست و روایتی از تاریخ اسرائیل را که صرفا بر سلب مالکیت متمرکز باشد رد کرد. او همچنین استدلال امنیتی مطرح کرد و گفت اسرائیل نمیتواند خطرهایی را بپذیرد که بقای آن را تهدید میکند. پاسخ او ادعایی درباره ریشههای ملی را با موضعی درباره تصمیمهای امنیتی امروز ترکیب کرد.
یک نام تاریخی و یک تعریف حقوقی
یهودا نام تاریخی مرتبط با بخش جنوبی سرزمینی است که در سطح بینالمللی کرانه باختری نام دارد. در کاربرد اسرائیلی، منطقه گستردهتر را معمولا یهودا و سامره مینامند. نامگذاری منطقه بهخودیخود پرسشهای مرزهای کنونی، حاکمیت یا حقوق ساکنان را حل نمیکند.
کمیته بینالمللی صلیب سرخ اشغال را بر مبنای کنترل مؤثر نظامی بدون حق حاکمیت یا رضایت تعریف میکند. ارزیابی حقوقی آن به وجود یا نبود پیوندهای نیاکانی جمعیت اعمالکننده کنترل با سرزمین وابسته نیست. بنابراین رد توصیف یهودیان بهعنوان اشغالگران خارجی از سوی نتانیاهو، ناظر بر استدلالی متفاوت از آن معیار حقوقی است.
اختلافی قدیمی در آستانه انتخابات
این اختلاف پیشینه دیپلماتیک نیز دارد. در ۲۳ دسامبر ۲۰۱۶، در دوران ریاستجمهوری اوباما، آمریکا هنگام تصویب قطعنامه ۲۳۳۴ شورای امنیت سازمان ملل رأی ممتنع داد. این قطعنامه فعالیت شهرکسازی اسرائیل را محکوم کرد و با ۱۴ رأی موافق و بدون رأی مخالف تصویب شد.
آخرین پاسخ نتانیاهو ۱۱ روز پیش از انتخابات اسرائیل، برنامهریزیشده برای ۲۷ اکتبر، منتشر شد. این سخنان پاسخی سیاسی به رئیسجمهوری پیشین بود، نه اعلام توافق با دولت کنونی آمریکا یا تصمیم تازه کابینه درباره الحاق.
اوباما بهرسمیتشناختن حقوق فلسطینیان را در مرکز استدلال خود درباره امنیت ماندگار قرار داد. نتانیاهو بر مشروعیت تاریخی یهودیان و خطرهای امتیازدادن تأکید کرد. این گفتوگوی غیرمستقیم دو استدلال متعارض را دوباره مطرح کرد، بیآنکه پیشنهاد مشترکی برای حل اختلاف ارائه دهد.



