فیشبرگر ردّ ۲٫۰۵ میلیون دلار کمک بنیادهای جامعه باز به نهادهای مرتبط با NAZA را دنبال می‌کند
ایتان فیشبرگر گزارش می‌دهد که نهادهای مرتبط با شبکه رسانه‌ای مستند NAZA دست‌کم ۲٫۰۵ میلیون دلار از بنیادهای جامعه باز وابسته به خانواده سوروس دریافت کرده‌اند. یافته‌های او به تأمین مالی نهادی و افراد مشترک میان این نهادها مربوط است، نه اثبات اینکه این بنیادها مستقیماً هزینه فیلم را پرداخته یا ساخت آن را سفارش داده‌اند.
فیشبرگر در تحقیقی که ۱۱ اکتبر منتشر کرد، توجه را از اتهام‌های فیلم علیه اسرائیل به نهادهایی معطوف می‌کند که از گزارشگری پشتوانه آن حمایت کرده‌اند. استدلال او این است که فیلم در دل شبکه‌ای جاافتاده شکل گرفته که روزنامه‌نگاری، تأمین مالی نهادهای غیرانتفاعی و فعالیت سیاسی را به هم پیوند می‌دهد.
این تمایز مهم است: کمک به نهادی مرتبط با یک فیلم‌ساز، لزوماً کمک به تولید فیلم او نیست. خود فیشبرگر نیز در تحقیقش تصریح می‌کند که ثابت نکرده است سوروس ساخت NAZA را سفارش داده باشد.
سه دریافت‌کننده و یک مجموع گزارش‌شده
به گفته فیشبرگر، بنیادهای جامعه باز ۱٫۱۲۵ میلیون دلار به Just Vision، ۴۰۰ هزار دلار به نهاد 972 Advancement of Citizen Journalism و ۵۲۵ هزار دلار به Guardian.org Foundation کمک کرده‌اند. مجموع این سه رقم ۲٫۰۵ میلیون دلار است.
این نهادها در شبکه‌ای که او توصیف می‌کند نقش‌های متفاوتی دارند. Just Vision یکی از ناشران مشترک رسانه عبری‌زبان «سیحا مکومیت» (با نام انگلیسی Local Call) است؛ رسانه‌ای که یووال آبراهام، یکی از کارگردانان NAZA، در آن کار می‌کند. نهاد 972 مجله +972 را منتشر می‌کند و همراه Just Vision اداره Local Call را بر عهده دارد. Guardian.org نیز نهادی خیریه مرتبط با گاردین است؛ رسانه‌ای که NAZA را همراه با JW Films تولید کرده است.
فیشبرگر می‌نویسد کمک‌های Guardian.org به پروژه‌های گزارشگری دیگری اختصاص داشته‌اند. درج این کمک‌ها نشان‌دهنده رابطه مالی با نهادی مرتبط با فیلم است، اما ۵۲۵ هزار دلار را به بخشی از بودجه تولید NAZA تبدیل نمی‌کند.
آنچه خود نهادها اعلام می‌کنند
منابع دست‌اول نیز بخشی از این تصویر نهادی را تأیید می‌کنند. اطلاعات مالی منتشرشده از سوی +972، حمایت بنیادهای جامعه باز از Local Call را تأیید می‌کند و نهاد 972 و Just Vision را دریافت‌کنندگان مشترک معرفی می‌کند. Just Vision نیز خود را یکی از ناشران مشترک این رسانه می‌داند.
این اطلاعات وجود رابطه مالی را تأیید می‌کنند، اما تک‌تک کمک‌هایی را که فیشبرگر جمع زده است به‌طور مستقل راستی‌آزمایی نمی‌کنند. مبلغ کمک مصوب، دریافتی سالانه و انتقال پول میان شرکا می‌توانند بیانگر موارد متفاوتی باشند. نباید بدون بررسی هم‌پوشانی آن‌ها را با هم جمع کرد.
ارتباط‌های نهادی فیلم نیز صرفاً از کمک‌ها استنباط نشده‌اند. صفحه رسمی جشنواره ونیز، یووال آبراهام و راشل شور را کارگردان و گاردین و JW Films را تهیه‌کننده معرفی می‌کند. برنامه Close Up نیز NAZA را در میان فارغ‌التحصیلان دوره ۲۰۲۵/۲۰۲۶ خود قرار داده است.
ارتباط افراد فراتر از کمک‌های مالی
فیشبرگر همچنین از ارتباط چند نفر با بنیادهای جامعه باز خبر می‌دهد: سام بحور و آنا لفر کوهن، اعضای هیئت‌مدیره Just Vision، میگل کاسترو، عضو هیئت‌مدیره Guardian.org، و برونی بورس، مربی فیلم مستند.
طبق تحقیق او، بحور در شورای مشورتی منطقه‌ای این بنیادها حضور داشته، کوهن پیش‌تر مسئول برنامه در مؤسسه جامعه باز (Open Society Institute) بوده و کاسترو پیش‌تر در بنیادهای جامعه باز کار می‌کرده است. بورس، که فیشبرگر او را مشاور سابق این بنیادها معرفی می‌کند، از شرکای مؤسس و مربیان Close Up است؛ برنامه‌ای برای توسعه فیلم‌های مستند که با NAZA مرتبط است.
این‌ها ارتباط‌های حرفه‌ای و مدیریتی گزارش‌شده‌اند. این ارتباط‌ها به‌تنهایی ثابت نمی‌کنند که یک اهداکننده تصمیم‌های محتوایی فیلم را هدایت کرده است.
روزنامه‌نگاری، کنشگری و مسئله نفوذ
تفسیر گسترده‌تر فیشبرگر بر همسویی سیاسی متمرکز است. او به مواضع علنی افراد این شبکه اشاره می‌کند و می‌گوید کارگردانان NAZA امیدوار بوده‌اند فیلم دولت‌های غربی را به اعمال تحریم و قطع حمایت از اسرائیل تشویق کند.
مصاحبه منتشرشده از سوی Jewish Liberation Fund زمینه مستقیمی برای این بحث فراهم می‌کند. دانا میلز، مسئول توسعه منابع +972، روزنامه‌نگاری را بخشی از کنشگری این رسانه توصیف می‌کند و هم‌زمان بر پایبندی آن به معیارهای حرفه‌ای تأکید دارد.
بنابراین برای خوانندگانی که NAZA را ارزیابی می‌کنند، پرسش مفید مشخص است: کدام نهادها هزینه فضای گزارشگری را تأمین کرده‌اند، افراد مرتبط چه نقش‌هایی داشته‌اند و چه اهداف سیاسی علناً بیان شده‌اند؟ فیشبرگر درباره این فضا استدلالی ارائه می‌کند. تعیین اینکه هزینه خود فیلم را چه کسی پرداخته، به شواهدی نیاز دارد که مبالغ مشخص را به تولید آن مرتبط کنند. رقم گزارش‌شده ۲٫۰۵ میلیون دلار نباید به‌عنوان بودجه قطعی فیلم معرفی شود.
منبع اصلی: تحقیق ایتان فیشبرگر در Fisch Files، منتشرشده در ۱۱ اکتبر ۲۰۲۶. زمینه تکمیلی: اطلاعات منتشرشده نهادها و فهرست‌های رسمی فیلم.
