حامیان نتانیاهو به دنبال شراکت با آیزنکوت؛ طرح نخست‌وزیری چرخشی نیز مطرح است
گزارش‌ها از تلاش برای تغییر ترکیب ائتلاف بعدی اسرائیل حکایت دارند، اما آیزنکوت خدمت زیر نظر نتانیاهو را رد کرده و دستیابی به توافقی میان آن‌ها تأیید نشده است.
بر اساس گزارش‌های i24NEWS و جروزالم پست، متحدان بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، در حال پیش بردن ایده تشکیل دولت وحدت با گادی آیزنکوت هستند. هم‌زمان، چهره‌هایی در حلقه نزدیک به دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، ایده نخست‌وزیری چرخشی را مطرح کرده‌اند.
این پیشنهادها با مانعی فوری روبه‌رو هستند: آیزنکوت، رئیس پیشین ستاد ارتش و رهبر حزب یاشار، علنا گفته است زیر نظر نتانیاهو خدمت نخواهد کرد، حتی در چارچوب توافق برای تقسیم دوره نخست‌وزیری. هیچ‌یک از دو گزارش، دستیابی این دو به توافق را اثبات نمی‌کند.
نتانیاهو ائتلافی متفاوت را مطرح می‌کند
i24NEWS به نقل از واشنگتن پست گزارش داد که نتانیاهو در گفت‌وگوهای خصوصی به مقام‌های آمریکایی و اروپایی گفته است شراکت با آیزنکوت می‌تواند به او امکان دهد بدون برخی متحدان راست افراطی خود، از جمله ایتامار بن گویر، وزیر امنیت ملی، حکومت کند.
گزارش اصلی به سه فرد آگاه از این گفت‌وگوها استناد داشت. در آن، اردوگاه نتانیاهو پیش‌برنده این ایده و ترامپ پذیرای آن توصیف شده بود. گزارش همچنین از اختلاف‌نظر در دولت آمریکا درباره امکان موفقیت چنین شراکتی خبر می‌داد.
این احتمال از هم‌اکنون با مخالفت در داخل ائتلاف نتانیاهو روبه‌رو شده است. جروزالم پست در گزارشی جداگانه در ۲۶ اکتبر نوشت که بن گویر حزب لیکود را به تلاش برای تضعیف حزبش و زمینه‌سازی برای تشکیل دولت وحدتی بدون حضور او متهم کرده است.
پیشنهاد نخست‌وزیری چرخشی در واشنگتن
جروزالم پست در تحلیلی که ۲۶ اکتبر منتشر کرد، گزارش داد برخی چهره‌های نزدیک به ترامپ ترتیبی را بررسی می‌کنند که بر اساس آن نتانیاهو در سال نخست نخست‌وزیر بماند و سپس فرد دیگری جای او را بگیرد.
حامیان این ایده، ترتیب پیشنهادی را به تلاش برای پیشبرد توافق عادی‌سازی روابط با عربستان سعودی پیش از پایان دوره ریاست‌جمهوری ترامپ مرتبط دانسته‌اند. استدلال آن‌ها این است که دولتی بدون بن گویر و بتسلئل اسموتریچ، وزیر دارایی، فضای بیشتری برای دیپلماسی منطقه‌ای خواهد داشت.
با این حال، مقاله از جدول زمانی مورد توافق خبر نمی‌داد. در آن آمده بود که ترامپ هنوز این ابتکار را رسما تأیید نکرده و درباره چارچوب پیشنهادی نیز گفت‌وگوهای جدی با آیزنکوت یا دیگر چهره‌های ارشد مخالفان انجام نشده است.
این گزارش همچنین نوشت مایک هاکبی، سفیر آمریکا در اسرائیل، وجود تلاش آمریکایی برای سوق دادن طرف‌ها به تشکیل دولت وحدت را رد کرده است.
آیزنکوت پیش‌تر خدمت زیر نظر نتانیاهو را رد کرده است
آیزنکوت در مصاحبه ۲۱ اکتبر با رادیو 103FM، که جروزالم پست آن را پوشش داد، مستقیما به موضوع نخست‌وزیری چرخشی پرداخت. او گفت حتی اگر دوره نخست‌وزیری میان دو نفر تقسیم شود، زیر نظر نتانیاهو خدمت نخواهد کرد و در صورت شکل‌گیری چنین ترتیبی استعفا خواهد داد.
این موضع، محدودیت سیاسی روشنی برای گفت‌وگوها ایجاد می‌کند. علاقه متحدان نتانیاهو یا چهره‌های آمریکایی به این ایده به معنای آمادگی شریک احتمالی اسرائیلی برای پیوستن به آن نیست.
آیزنکوت پیش‌تر در دولتی به ریاست نتانیاهو حضور داشته است. او به دولت اضطراری تشکیل‌شده پس از حمله حماس در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ پیوست. مخالفت کنونی او روشن می‌کند که آن حضور، تعهدی برای شراکت دوباره محسوب نمی‌شود.
تجربه قبلی همچنان مانعی مهم است
مسئله اعتماد پیش از گزارش‌های اخیر نیز مطرح بود. جروزالم پست در ۲۶ اوت از گفت‌وگوهایی میان مقام‌های لیکود درباره احتمال نخست‌وزیری چرخشی نتانیاهو و آیزنکوت خبر داده بود؛ سناریویی برای حالتی که هیچ‌یک از دو اردوگاه سیاسی اکثریت را به دست نیاورد.
محور آن گفت‌وگوها این بود که نتانیاهو چه پیشنهادی می‌تواند به آیزنکوت بدهد و چگونه می‌توان انتقال نهایی سمت نخست‌وزیری را تضمین کرد. روزنامه این بحث‌ها را بررسی سناریوهای احتمالی توصیف کرده بود.
نقطه مقایسه، توافق سال ۲۰۲۰ نتانیاهو با بنی گانتس بود. آن دولت پیش از رسیدن نوبت مقرر گانتس برای نخست‌وزیری فروپاشید.
بنابراین، چالش عملی پیش روی کسانی که به دنبال توافق چرخشی دیگری هستند، فراتر از تقسیم وزارتخانه‌هاست: آن‌ها به شریکی مایل به همکاری و ترتیبی نیاز دارند که آن شریک به اجرای آن اعتماد داشته باشد.
