ترامپ آتش‌بس با ایران را "اتلاف وقت" خواند؛ آیا زمینه حمله تازه‌ای را آماده می‌کند؟
رئیس‌جمهور آمریکا ارزش آتش‌بس کوتاه را زیر سؤال برد و از تهدید موشکی علیه اروپا و شهرهای آمریکا گفت؛ سخنانی که پرسش درباره زمینه‌سازی برای اقدام نظامی تازه را مطرح می‌کند.
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در یک گردهمایی انتخاباتی در میسیسیپی، آتش‌بس کوتاه با ایران را "اتلاف وقت" خواند و گفت هیچ‌وقت چندان آن را دوست نداشته است. او همچنین مدعی شد ایران اکنون موشکی دارد که می‌تواند به اروپا برسد و هشدار داد شهرهای آمریکا، از جمله سن‌دیگو و لس‌آنجلس، ممکن بود هدف حمله قرار بگیرند.
این اظهارات در کنار هم پرسشی را مطرح می‌کنند که پیامدهایش از صحنه انتخابات فراتر می‌رود: آیا ترامپ افکار عمومی را برای حمله دیگری به ایران آماده می‌کند؟ سخنان او استدلالی در حمایت از فشار نظامی ارائه می‌دهند، اما نشان نمی‌دهند که دستور حمله تازه‌ای صادر شده است.
آتش‌بسی که می‌گوید هیچ‌وقت دوستش نداشت
ترامپ در سخنرانی ۲۶ اکتبر خود در شهر کورینث در ایالت میسیسیپی، توقف درگیری را ترتیبی توصیف کرد که بدون اشتیاق زیادی پذیرفته بود. او گفت: "یک آتش‌بس کوتاه برقرار کردیم که هیچ‌وقت چندان آن را دوست نداشتم" و سپس ارزش آن را زیر سؤال برد.
اهمیت این بیان فقط به مدت آتش‌بس مربوط نیست. ترامپ درباره دستاورد آن تردید ایجاد می‌کرد. آتش‌بس می‌تواند جنگ را متوقف کند، بی‌آنکه اختلاف اصلی را حل کرده باشد؛ او این توقف را اقدامی معرفی کرد که نتیجه‌اش ارزش زمانی را که صرف آن شد نداشت.
برای کسانی که می‌کوشند جهت سیاست آمریکا را بفهمند، این نخستین بخش پیام است. رئیس‌جمهور دفاع علنی چندانی از آتش‌بس ارائه نکرد. در عوض، توضیح داد چرا به باور او آمریکا ناچار به اقدام بوده و چرا خویشتن‌داری او را ناامید کرده است. در این روایت، بحث بر سر ارزیابی نتیجه یک تصمیم است، نه صرفا بازگویی زمان توقف جنگ.
از اروپا تا سن‌دیگو و لس‌آنجلس
ترامپ همچنین تصویر تهدید را به مخاطب آمریکایی نزدیک‌تر کرد. او مدعی شد ایران اکنون موشکی دارد که می‌توانسته به اروپا برسد، از این توانایی ابراز تعجب کرد و پرسید: "این را از کدام جهنمی به دست آورده‌اند؟"
سپس نام دو شهر در ساحل غربی آمریکا را مطرح کرد: "سن‌دیگو را می‌زدند، لس‌آنجلس را می‌زدند." آوردن نام شهرهای آشنا، بحث درباره تسلیحات ایران را به هشداری درباره امنیت آمریکایی‌ها در داخل کشور تبدیل کرد.
اینها ادعاهای ترامپ درباره خطری بود که ایران ایجاد می‌کند. در این سخنان نام هیچ مدل موشکی مطرح نشد، برد اثبات‌شده در آزمایش‌ها اعلام نشد و مدرکی از یک طرح عملیاتی برای حمله به آن شهرها ارائه نشد. ادعای توانایی رسیدن به اروپا نیز به‌تنهایی توانایی رسیدن به کالیفرنیا را ثابت نمی‌کند.
با این حال، معنای سیاسی این بخش روشن است: ترامپ ایران را تهدیدی فراتر از خاورمیانه معرفی می‌کرد که هم برای امنیت اروپا و هم برای خاک آمریکا پیامد دارد. به این ترتیب، مخاطب با مسئله‌ای روبه‌رو می‌شد که در چارچوب سخنرانی، مستقیما به امنیت خودش مربوط بود.
آیا این استدلال پیش از حمله دیگری است؟
استدلالی که او مطرح کرد، ترتیب مشخصی داشت: آتش‌بس زمان را هدر داده، ایران همچنان خطرناک مانده و شهرهای آمریکا ممکن است تهدید شوند. در چنین چارچوبی، اقدام نظامی ابزاری برای جلوگیری از حمله‌ای در آینده معرفی می‌شود، نه فقط واکنشی به اتفاقی که قبلا رخ داده است.
بنابراین پرسش درباره احتمال ازسرگیری حملات، پرسشی منطقی است. رئیس‌جمهوری که علنا ارزش آتش‌بس را کم می‌کند و هم‌زمان بر هزینه باقی ماندن تهدید تأکید دارد، توضیح می‌دهد که چرا ممکن است استفاده بیشتر از نیروی نظامی لازم باشد.
اما همین کلمات می‌توانند بیش از یک هدف داشته باشند: دفاع از تصمیم‌های نظامی گذشته، فشار بر تهران یا آماده کردن مخاطب برای تشدید احتمالی درگیری. اظهارات این گردهمایی به‌تنهایی نشان نمی‌دهند کدام هدف، تصمیم بعدی را هدایت می‌کند. توجیه اقدامی که قبلا انجام شده، لزوما اعلام یک عملیات جدید نیست.
برای اسرائیل این تمایز اهمیت دارد. استدلال آمریکا درباره مهار تهدید ایران، مستقیما با بحث امنیت منطقه مرتبط است. با این حال، چنین استدلالی به‌خودی‌خود طرح عملیاتی مشترک، جدول زمانی یا اهداف حمله احتمالی آینده را آشکار نمی‌کند.
گام بعدی از لحن سخنرانی مهم‌تر است
نشانه‌هایی که باید دنبال کرد، مشخص و عملی هستند: اعلام صریح اقدام بیشتر، طرح مطالبه‌ای روشن همراه با ضرب‌الاجل یا توضیح رسمی درباره اینکه ایران برای جلوگیری از حملات تازه چه باید بکند. چنین اقداماتی به سخنان گردهمایی معنای سیاستی دقیق‌تری می‌دهند.
تا آن زمان، روشن‌ترین تحول در استدلال عمومی ترامپ است. او آتش‌بس را زمان ازدست‌رفته توصیف کرده و نام شهرهای آمریکا را در کنار هشدار خود درباره ایران قرار داده است. این ترکیب می‌تواند به آماده کردن زمینه حمله کمک کند. اینکه واقعا به حمله‌ای منجر خواهد شد یا نه، همچنان پرسشی بی‌پاسخ است.
