اعتراض‌های دبیرستانی در فرانسه با خشونت همراه شد؛ صدها مدرسه در آستانه ادامه تعطیلی
فرانسه روز دوشنبه ۵ اکتبر را با چشم‌انداز اختلال دوباره در کلاس‌ها آغاز کرد؛ اعتراض به شرایط آموزشی به رویارویی سراسری بر سر آموزش و نظم عمومی تبدیل شده است. ادوار ژفره، وزیر آموزش، روز یکشنبه گفت انتظار می‌رود بین ۴۰۰ تا ۵۰۰ دبیرستان کاملاً یا تا حدی تعطیل بمانند، زیرا شرایط امن برای برگزاری کلاس‌ها هنوز برقرار نشده است.
دامنه اختلال گسترده است، اما آمارهای مختلف به موضوعات متفاوتی اشاره دارند. ژفره اعلام کرد از آغاز اعتراض‌ها ۲۴ مدرسه دچار آتش‌سوزی یا تخریب شده و ۷۸ نفر از کارکنان آموزش آسیب دیده‌اند. بر اساس گزارش‌های به نقل از مقام‌های فرانسه، حدود ۵ هزار نفر، عمدتاً نوجوان، در هفته پیش از آن بازداشت شدند. بازداشت به معنای محکومیت نیست و برآورد تعطیلی‌ها نیز به معنای ویرانی صدها مدرسه نیست.
اعتراض به شرایط مدارس چگونه گسترش یافت؟
این حرکت در سپتامبر در منطقه پاریس شکل گرفت و سپس در سراسر فرانسه گسترش یافت. دانش‌آموزان از کمبود معلم، کلاس‌های شلوغ، ساختمان‌های فرسوده و برنامه‌های درسی سنگینی می‌گویند که همگام شدن با آن‌ها دشوار است. خواسته‌های آنان به عملکرد روزمره آموزش عمومی مربوط می‌شود، هرچند خشونت در حاشیه برخی تجمع‌ها سهم بیشتری از تیترهای خبری را گرفته است.
مسدود کردن ورودی مدارس و تظاهرات خیابانی افراد گوناگونی را گرد هم آورده است. نمایندگان دانش‌آموزان ضمن فاصله گرفتن از خشونت، بر درخواست منابع بیشتر تأکید کرده‌اند. آشوبگر خواندن همه شرکت‌کنندگان این تفاوت را نادیده می‌گیرد؛ همان‌طور که مسالمت‌آمیز توصیف کردن تمام وقایع، حمله‌ها و تخریب‌ها را حذف می‌کند.
حمله‌ها و آسیب‌های شدید بحران را تشدید کرده‌اند
یورونیوز از جمله به حمله‌ای در لا سیوتا اشاره کرده که در آن معلمی ۵۹ ساله کتک خورده و روی او بنزین پاشیده شده است. مظنونی ۱۶ ساله روز یکشنبه در مارسی بازداشت شد. در بلفور نیز گروهی از جوانان یک مأمور پلیس را تعقیب و مضروب کردند؛ دو نفر در ارتباط با این حمله در بازداشت قرار گرفتند.
دانش‌آموزان نیز آسیب‌های شدیدی دیده‌اند. در شهر تور، دادستانی اعلام کرد جوانی پس از درگیری با پلیس بینایی چشم راست خود را از دست داده است. خانواده او با ادعای خشونت از سوی فردی دارای اختیار عمومی شکایت کرده‌اند.
رویترز روز دوشنبه گزارش داد نوجوانی ۱۵ ساله در لانس دست خود را از دست داده است. این خبر به نقل از فرانسوا زاویه لوش، نماینده دولت در منطقه، منتشر شد که از آغاز تحقیقات خبر داد. روایت برداشتن یک نارنجک صوتی پلیس توسط نوجوان را رویترز به روزنامه محلی لا ووا دو نور نسبت داد، نه به لوش. این شرح از چگونگی آسیب نباید با نتیجه قطعی تحقیقات اشتباه گرفته شود.
جدال سیاسی بر سر مسئولیت
دولت، فعالان چپ افراطی را به بهره‌برداری از اعتراض‌ها متهم کرده است. رویترز در ۱ اکتبر گزارش داد فردی نزدیک به سباستین لوکورنو، نخست‌وزیر، شرحی از یک نشست بحران ارائه کرده که منشأ حرکت را به حزب فرانسه تسلیم‌ناپذیر و گروه‌های همسو نسبت می‌داد.
این حزب اتهام را رد کرد. لویی بویار، نماینده آن در پارلمان، گفت حزب از تظاهرات بدون خشونت حمایت می‌کند و دولت را به تشدید تنش متهم کرد. ادعای سازمان‌دهی سیاسی همچنان ادعایی منسوب به یک منبع است، نه توضیحی اثبات‌شده برای رفتار هزاران دانش‌آموز.
لوران نونز، وزیر کشور، از مداخله پلیس علیه خشونت دفاع کرده است. در مقابل، تشکل‌های دانش‌آموزی و معلمان از شیوه‌های پلیس انتقاد کرده‌اند. ادعاهای مشخص درباره حمله یا استفاده بیش از حد از زور باید بر پایه شواهد هر پرونده بررسی شوند.
دولت چه پیشنهادی دارد؟
به گزارش رویترز، لوکورنو از وزیران خواسته شکایت‌های دانش‌آموزان را به برنامه‌ای عملی تبدیل کنند و تا پایان اکتبر تصمیم‌های اولیه، هزینه‌ها، منابع مالی و زمان‌بندی را ارائه دهند. او همچنین خواهان تسریع بررسی طرحی است که هزینه خسارت به اموال را بر عهده عاملان آن قرار می‌دهد.
موضع وزیر آموزش، به رسمیت شناختن مطالبات مشروع مدرسه‌ای را با رد خشونت و تأکید بر دسترسی دانش‌آموزان به کلاس‌ها ترکیب می‌کند. او در مصاحبه ۳۰ سپتامبر با رادیو RTL گفت مسائلی مانند غیبت معلمان و مشکلات امکانات باید از مسیرهای محلی سازمان‌یافته پیگیری شوند.
نمایندگان دانش‌آموزان از گفت‌وگوهای جمعه ناراضی بیرون آمدند و با حمایت اتحادیه‌ها، برای سه‌شنبه ۶ اکتبر فراخوان تظاهرات تازه دادند. بنابراین فرانسه با دو وظیفه فوری روبه‌روست: بازگرداندن دسترسی امن به مدارس و ارائه پاسخی باورپذیر به شرایطی که دانش‌آموزان را به خیابان کشانده است. موفقیت در هر کدام، با نادیده گرفتن دیگری دشوار خواهد بود.
