حمایت نهاد رقابت از قرارداد گاز لویاتان برای دو نیروگاه اسرائیلی
نهاد رقابت اسرائیل شروط اصلی قرارداد گازی با ارزش برآوردی ۶.۷ میلیارد دلار را تأیید کرده است؛ تصمیمی در حمایت از برنامه افزودن ۱,۷۰۰ مگاوات ظرفیت تولید برق. اختلاف بر سر اعلام قبلی فروشندگان برای لغو قرارداد همچنان بخشی از ماجراست.
بر اساس گزارش‌های اقتصادی اسرائیل که در ۶ اکتبر منتشر شد، نهاد رقابت اسرائیل از نظر مقرراتی از یک قرارداد بزرگ تأمین گاز داخلی میان دالیا انرژی و دو شریک میدان لویاتان، نیومد انرژی و ریشیو انرژی، حمایت کرده است.
این توافق قرار است گاز دو واحد جدید تولید برق در اشدود و تل تسافیت را تأمین کند. به این ترتیب منابع گاز دریایی اسرائیل به سرمایه‌گذاری در تولید داخلی برق پیوند می‌خورند؛ ارتباطی عملی میان توسعه منابع و تأمین انرژی در آینده.
اما این تصمیم پس از آن گرفته شده که نیومد و ریشیو به دالیا اعلام کردند قرارداد را لغو می‌کنند. دالیا این اعلام را نپذیرفت. بنابراین تأیید نهاد ناظر تحول مهمی است، اما به‌خودی‌خود نشان نمی‌دهد همه مسائل قراردادی و تأمین مالی حل شده‌اند.
دو واحد تولید برق با برنامه آغاز تأمین گاز از ۲۰۳۰
قرارداد در ۱۹ مه ۲۰۲۶ امضا شد. تحول تازه به دریافت مجوز رقابتی مربوط است، نه امضای قراردادی دیگر.
در اطلاعیه اولیه نیومد که مارکت‌اسکرینر بازنشر کرده، دو واحد سیکل ترکیبی، هر یک با ظرفیت تقریبی ۸۵۰ مگاوات، توصیف شده‌اند. یکی در محل نیروگاه اشکول در اشدود و دیگری در تسافیت برنامه‌ریزی شده است. ظرفیت اعلام‌شده آنها در مجموع حدود ۱,۷۰۰ مگاوات است.
برنامه توافق‌شده، آغاز تحویل گاز را از ۱ ژانویه ۲۰۳۰ پیش‌بینی می‌کند. مقدار اولیه سالانه حدود ۱.۳ میلیارد متر مکعب خواهد بود و بعدتر به حدود ۱.۷ میلیارد متر مکعب افزایش می‌یابد. مدت قرارداد تا بیستمین سالگرد آغاز بهره‌برداری تجاری تأسیسات ادامه دارد و تابع مفاد خاتمه قرارداد است.
رقم ۶.۷ میلیارد دلار، برآورد درآمد در طول عمر قرارداد است. این مبلغ پرداخت فوری نیست و دریافتی واقعی به تحویل گاز و سازوکار قیمت‌گذاری قرارداد بستگی دارد.
چرا نهاد ناظر شروط اصلی را پذیرفت؟
کالکالیست گزارش داد میخال کوهن، رئیس نهاد رقابت، به این نتیجه رسیده که انتظار نمی‌رود چارچوب اصلی توافق آسیب قابل‌توجهی به رقابت بزند. این نهاد مدت طولانی قرارداد و الزام دالیا به خرید حداقل مقدار گاز یا پرداخت بهای آن را پذیرفت.
این تعهدات برای تأمین مالی پروژه اهمیت دارند. آنها می‌توانند به تولیدکننده برق اطمینان بیشتری درباره دسترسی به سوخت بدهند و برای فروشندگان گاز نیز تصویر روشن‌تری از تقاضای آینده فراهم کنند. چنین پیش‌بینی‌پذیری از سرمایه‌گذاری در تأسیساتی پشتیبانی می‌کند که قرار است چند دهه فعال باشند.
این قرارداد همچنین دو شریک لویاتان را از بهره‌بردار میدان جدا می‌کند. نیومد و ریشیو فروشندگان هستند؛ شورون طرف این قرارداد تأمین گاز نیست. گلوبس این ساختار را تحولی با اهمیت بالقوه برای رقابت میان شرکای میدان دانست.
تأیید نهاد ناظر چه مسائلی را حل نمی‌کند؟
کالکالیست و والا گزارش دادند که معافیت، یکی از محدودیت‌های فروش مجدد گاز دالیا به اشخاص ثالث را شامل نمی‌شود. به نوشته والا، ارزیابی آن بند طبق مقررات معافیت مربوطه به خود طرف‌ها واگذار شده است. این نکته برای توصیف دامنه تصمیم اهمیت دارد.
اختلاف درباره لغو قرارداد نیز باقی است. گزارش‌های اواخر سپتامبر می‌گفتند فروشندگان به محقق نشدن برخی شروط استناد کرده‌اند، در حالی که دالیا اعلام آنها را نامعتبر می‌دانست. تأیید نهاد ناظر را نباید به معنای تأیید پس گرفتن آن اعلام لغو دانست.
برای بخش برق اسرائیل، این تصمیم از مسیری مهم برای تبدیل گاز داخلی به ظرفیت بیشتر تولید برق حمایت می‌کند. تحقق این ظرفیت همچنان به پیش رفتن پروژه‌ها و ترتیبات تأمین گاز نیاز دارد. این تصمیم به معنای فعال بودن واحدهای جدید در حال حاضر نیست و ثابت نمی‌کند که قبض برق خانوارها کاهش خواهد یافت.
