هشدار فین‌سن درباره سوءاستفاده ایران از خمس با اشاره به پرونده تگزاس
وزارت خزانه‌داری آمریکا از بانک‌ها خواسته احتمال انحراف کمک‌های مذهبی به دست ایران را شناسایی کنند. هشدار این وزارتخانه به اقرار دو مرد هیوستونی به جرم اشاره می‌کند و هم‌زمان بر حفظ دسترسی خیریه‌های قانونی به خدمات مالی تأکید دارد.
یکی از نمونه‌های هشدار ۱۵ اکتبر شبکه مقابله با جرایم مالی آمریکا، فین‌سن، درباره پول نقدی است که ۲۵ نفر در یک سفر زیارتی حمل کردند. پرونده وزارت دادگستری که مبنای این نمونه است، طرحی را ثبت می‌کند که متهمان به آن اقرار کرده‌اند: جمع‌آوری پول در آمریکا و ترتیب‌دادن انتقال آن به ایران بدون مجوزهای لازم خزانه‌داری. این سابقه به هشدار جدید بانکی نمونه‌ای مشخص می‌دهد.
خمس در این هشدار چه معنایی دارد
خمس پرداختی مذهبی به میزان یک‌پنجم مازاد درآمد سالانه است که جوامع شیعه برای پشتیبانی از برنامه‌های دینی و اجتماعی به کار می‌برند. این مبالغ ممکن است از طریق نهادها یا نمایندگان وابسته به روحانیان ارشد جمع‌آوری شود. خود این عمل به معنای اتهام تخلف نیست.
فین‌سن، نهاد اطلاعات مالی وزارت خزانه‌داری، می‌گوید ایران می‌تواند از طریق مؤسسات مرتبط با حکومت یا روحانیان ارشد آن، کنترل برخی شبکه‌های دریافت این وجوه را به دست گیرد. هشدار سه‌صفحه‌ای، سامانه‌های غیررسمی انتقال پول و حاملان پول نقد را از مسیرهای احتمالی معرفی می‌کند. این‌ها ارزیابی‌های نهاد است که بر گزارش‌های مالی، اطلاعات مجریان قانون و منابع عمومی تکیه دارد.
متهمان هیوستون و اقرار آن‌ها
مزمل زیدی و عاصم مجتبی نقوی در اول مه ۲۰۲۴ به توطئه و نقض قانون اختیارات اقتصادی در شرایط اضطراری بین‌المللی اقرار کردند. اقرارهای آن‌ها در برابر تانیا چاتکن، قاضی دادگاه فدرال در واشنگتن، ثبت شد. آن‌ها در اوت ۲۰۲۰ در هیوستون بازداشت شده بودند.
وزارت دادگستری گفت این طرح از دسامبر ۲۰۱۸ تا دسامبر ۲۰۱۹ ده‌ها هزار دلار جمع‌آوری کرده بود؛ از جمله خمس و کمک‌هایی که برای حمایت از یمن معرفی شده بودند. پول برای ایران، از جمله دفتر علی خامنه‌ای که در آن زمان رهبر جمهوری اسلامی بود، در نظر گرفته شده بود.
دادستان‌ها از همکارانی گفتند که برای پرهیز از بررسی، مبالغ کمتر از ده هزار دلار حمل می‌کردند؛ از جمله گروه زائرانی که از عراق به ایران رفتند. موضوع اثبات‌شده پرونده، انتقال‌های بدون مجوز و جرایم مربوط به تحریم‌هاست که متهمان به آن‌ها اقرار کردند. این اقرارها ثابت نمی‌کند که هر اهداکننده از مقصد پول آگاه بوده است.
الگوهایی که بانک‌ها باید بررسی کنند
فین‌سن به خیریه‌هایی اشاره می‌کند که بدون خدمات خیریه آشکار پول می‌خواهند؛ کمک‌های بزرگ بدون توضیح که پس از آن به سازمان‌های دیگر انتقال داده می‌شود؛ تلاش برای دورزدن الزامات گزارش‌دهی؛ و پرداخت‌هایی که برداشت نقدی یا انتقال بعدی بدون رابطه تجاری روشن به دنبال دارند.
این نهاد می‌گوید هیچ نشانه‌ای به‌تنهایی تعیین نمی‌کند که فعالیت مشکوک است. بانک‌ها باید سابقه مشتری و همه شرایط را ارزیابی کنند. هشدار می‌خواهد در گزارش‌های مرتبط درباره فعالیت مشکوک، شناسه FIN-2026-IRANCHARITYABUSE در بخش ۲ و شرح گزارش درج شود. این دستور گزارش‌دهی با تشخیص غیرقانونی‌بودن یک تراکنش مشخص تفاوت دارد.
بخشی از یک کارزار مالی گسترده‌تر
هشدار بخشی از عملیات وزارت خزانه‌داری با نام Operation Economic Outcast است. همان روز، خزانه‌داری شبکه‌های مالی شامل بانک بین‌المللی توسعه برای سرمایه‌گذاری و تأمین مالی در عراق، صرافی‌ها و شرکت‌های واسطه را نیز هدف قرار داد و آن‌ها را به کمک به ایران برای دسترسی به ارز خارجی و جابه‌جایی آن متهم کرد.
فهرست ۱۵ اکتبر دفتر کنترل دارایی‌های خارجی، اوفک، شامل ۱۶ فرد و ده نهاد است که تحت اختیارات مربوط به ایران تحریم شده‌اند. نام Banco Internacional de Comercio S.A. نیز در اقدامی جداگانه مربوط به کوبا آمده است. بدون توضیح این تفاوت، نباید نام کوبایی را به شمار نهادهای مرتبط با ایران افزود.
تمایز کمک قانونی از سوءاستفاده
خزانه‌داری صریحا می‌گوید خیریه‌های قانونی باید بتوانند از خدمات مالی و مسیرهای شفاف استفاده کنند. رویکرد درخواستی بر ارزیابی ریسک مالی متمرکز است و وابستگی مذهبی را مدرک رفتار خلاف نمی‌داند.
هشدار، اولویتی فعلی برای گزارش‌دهی تعیین می‌کند و به یک پرونده کیفری پیشین اشاره دارد. این سند ممنوعیت کلی خمس اعلام نمی‌کند، محکومیت تازه‌ای ایجاد نمی‌کند و ادعای در گردش مبنی بر اینکه نخستین سند دولتی آمریکا درباره این عمل است را اثبات نمی‌کند.
